Typy schodów ewakuacyjnych – jakie rozwiązania sprawdzają się najlepiej?
Bezpieczeństwo użytkowników budynków w sytuacjach kryzysowych, takich jak pożar czy inny nagły wypadek, wymaga zapewnienia szybkiej i bezpiecznej drogi ewakuacyjnej. W tym celu stosuje się różne typy schodów ewakuacyjnych, które muszą spełniać rygorystyczne wymagania dotyczące konstrukcji, materiałów oraz klasy odporności ogniowej. W poniższym tekście szczegółowo omówione zostaną najpopularniejsze rozwiązania, ich cechy oraz zastosowania praktyczne.
Schody wewnętrzne ewakuacyjne
Schody wewnętrzne ewakuacyjne to podstawowe rozwiązanie stosowane w większości budynków wielokondygnacyjnych. Ich główną funkcją jest zapewnienie szybkiego, bezpiecznego i niezakłóconego przemieszczania się osób z wyższych kondygnacji do wyjścia na zewnątrz. Konstrukcja schodów wewnętrznych musi spełniać określone normy techniczne, m.in. w zakresie wymiarów stopni, szerokości biegu, wysokości balustrady oraz odporności ogniowej, która w zależności od budynku wynosi najczęściej 60 lub 120 minut.
Istotnym elementem konstrukcji są spoczniki, które powinny być stosowane co najmniej co 17 stopni, zapewniając miejsce odpoczynku oraz stabilizując ruch podczas ewakuacji. Balustrady i poręcze schodowe muszą być solidne i zapewniać odpowiednią stabilność podczas intensywnego użytkowania.
Schody wewnętrzne ewakuacyjne najczęściej wykonuje się z betonu zbrojonego lub konstrukcji stalowej, zapewniającej odpowiednią wytrzymałość oraz łatwość montażu.
Schody zewnętrzne ewakuacyjne
Schody zewnętrzne ewakuacyjne pełnią istotną rolę zwłaszcza w obiektach przemysłowych, magazynach, budynkach użyteczności publicznej oraz obiektach mieszkalnych wielokondygnacyjnych. Ich zaletą jest szybkie wyprowadzenie osób na zewnątrz budynku, bez konieczności pokonywania przestrzeni wewnętrznych, które mogą być objęte zagrożeniem pożarowym.
Schody zewnętrzne zwykle wykonuje się jako konstrukcje stalowe, które charakteryzują się dużą trwałością, odpornością na czynniki atmosferyczne oraz łatwością montażu. Muszą spełniać określone normy dotyczące szerokości, nachylenia stopni, konstrukcji balustrad oraz klasy odporności ogniowej, zazwyczaj wynoszącej co najmniej 60 minut.
Ze względu na specyfikę użytkowania szczególną uwagę zwraca się również na zabezpieczenie powierzchni stopni przed poślizgnięciem oraz odpowiednie oświetlenie całej konstrukcji.
Schody spiralne i kręcone – czy można je wykorzystać do ewakuacji?
Schody spiralne i kręcone ze względu na swoją konstrukcję zajmują mniej miejsca niż tradycyjne schody proste czy dwubiegowe. Jednakże ich zastosowanie jako schodów ewakuacyjnych budzi wiele wątpliwości i jest ściśle regulowane przepisami prawa budowlanego oraz ochrony przeciwpożarowej.
Zgodnie z obowiązującymi normami, schody kręte lub spiralne mogą pełnić funkcję ewakuacyjną wyłącznie w specyficznych warunkach, gdy spełniają określone wymagania. Dotyczy to przede wszystkim minimalnej szerokości biegu, odpowiedniego promienia skrętu oraz klasy odporności ogniowej konstrukcji. Ponadto, ze względu na ograniczoną przepustowość oraz ryzyko utrudnionej ewakuacji, schody te zazwyczaj nie są głównym elementem ewakuacji, lecz mogą pełnić funkcję pomocniczą lub uzupełniającą.
Najczęściej schody kręcone stosuje się jedynie tam, gdzie nie jest możliwe wykonanie innej konstrukcji, a ich zastosowanie zawsze musi być uzgodnione ze specjalistą ds. ochrony przeciwpożarowej oraz organami nadzoru budowlanego.
Podsumowanie
Schody ewakuacyjne to kluczowy element systemu bezpieczeństwa każdego budynku. W zależności od układu architektonicznego, dostępnej przestrzeni i wymagań przeciwpożarowych stosuje się różne typy konstrukcji – schody wewnętrzne, zewnętrzne, a w szczególnych przypadkach także spiralne. Jednak analizując dostępne rozwiązania, szczególnie warto rekomendować klientom nowoczesne schody na konstrukcjach stalowych, które – przy odpowiednim zabezpieczeniu antykorozyjnym (np. cynkowaniu ogniowym) – stanowią najbardziej uniwersalne i trwałe rozwiązanie.
Stalowe schody ewakuacyjne, zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne, wyróżniają się lekkością konstrukcji, szybkością montażu, możliwością prefabrykacji oraz wysoką odpornością na działanie czynników atmosferycznych. Zabezpieczenie antykorozyjne znacząco wydłuża ich żywotność i minimalizuje koszty konserwacji, co w praktyce daje przewagę nad ciężkimi i mniej elastycznymi konstrukcjami betonowymi.
Z perspektywy inwestora, architekta czy zarządcy budynku – stalowe systemy ewakuacyjne to połączenie trwałości, funkcjonalności i zgodności z przepisami, które warto traktować jako pierwszoplanowy wybór przy projektowaniu skutecznej i bezpiecznej drogi ewakuacyjnej.
